10 تا از بزرگترین کارخانههای فولاد ایران + سهم بازار هر شرکت
صنعت فولاد بهعنوان یکی از شاهرگهای حیاتی توسعه اقتصادی و زیرساختهای صنعتی هر کشور، نقشی کلیدی در تامین مواد اولیه صنایع مختلف از جمله ساختمانسازی، خودروسازی، ماشینآلات سنگین، صنایع پتروشیمی و غیره ایفا میکند. ایران با برخورداری از ذخایر غنی معدنی و استراتژیهای توسعه صنعتی بلندمدت، توانسته است با بهرهبرداری از کارخانههای فولادسازی پیشرفته و نوآور، جایگاهی ممتاز در خاورمیانه کسب کند.
در این راستا، شناخت دقیق بزرگترین کارخانههای فولاد ایران و بررسی ظرفیتها، تکنولوژیها و محصولات آنها، برای اطلاع از توانمندیهای صنعتی ایران و چشمانداز توسعه پایدار این صنعت، اهمیت فراوانی دارد. در مقاله معرفی غولهای فولاد ایران از محک استیل، لیست کارخانههای فولاد ایران را برایتان آوردهایم و محصولات و سهم بازار هر یک را بررسی کردهایم.
جدول بررسی برترین شرکتهای تولیدکننده فولاد ایران
پیش از بررسی جزئیات هریک از کارخانجات بزرگ تولید فولاد کشور، خوب است نگاهی مقایسهای به جایگاه و نقش کلیدی آنها در صنعت فولاد ایران داشته باشیم. در جدول زیر با اتکا به آمار و اطلاعات رسمی، اطلاعات 10 کارخانه برتر فولاد ایران را بهصورت خلاصه برایتان آوردهایم.
| نام کارخانه | سهم تقریبی از تولیدات فولادی ایران | مهمترین تکنولوژی تولید | حوزه کاربرد محصولات | ویژگی و نکته خاص شرکت |
| فولاد مبارکه اصفهان | حدود 20 درصد | احیای مستقیم نورد گرم و سرد | صنعت خودرو لوازم خانگی | بزرگترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه |
| فولاد خوزستان | حدود 15 درصد | احیای مستقیم قوس الکتریکی | شمشسازی | صادرکننده اصلی اسلب ایران |
| ذوبآهن اصفهان | حدود 14 درصد | کوره بلند | پروژههای ساختمانی صنعت حمل و نقل کشور | نخستین تولیدکننده ریل ملی در ایران |
| فولاد هرمزگان جنوب | حدود 7 درصد | احیای مستقیم قوس الکتریکی | اسلب برای صنایع نورد مجدد | مدرنترین واحد تولید اسلب |
| فولاد کاوه جنوب کیش | حدود 6 درصد | احیای مستقیم ریختهگری مداوم | مقاطعی مانند میلگرد | وابسته به بنیاد مستضعفان |
| فولاد خراسان (نیشابور) | حدود 5 درصد | زنجیره کامل فولاد | مقاطعی مانند میلگرد | دارای معدن و کنسانترهسازی اختصاصی |
| فولاد آلیاژی ایران | کمتر از 2 درصد | کورههای خاص آلیاژی | صنعت خودروسازی صنایع پزشکی | تنها تولیدکننده فولاد آلیاژی خاص در ایران |
| گروه ملی صنعتی فولاد ایران | حدود 4 درصد | نورد گرم شمشسازی | تولید مقاطع ساختمانی | قدیمیترین نوردکار ایران |
| فولاد اکسین خوزستان | حدود 3 درصد | نورد سنگین حرارتی | صنعت نفت و گاز کشتیسازی | تولید ورق API و مخازن فشار قوی |
| فولاد غرب آسیا | حدود 2 درصد | نورد سرد پیوسته | صنعت خودروسازی برق | تامینکننده ورق روغنی شرکتهایی مانند ایرانخودرو و سایپا |
بزرگترین کارخانه های فولاد ایران
غول های فولاد ایران که نه فقط در داخل کشور، بلکه در خاورمیانه به قطب صنعتی بیرقیبی تبدیل شده است، علاوهبر تامین نیازهای داخلی از نظر محصولات فولادی و تهیه فولاد خام و محصولات اصلی و جانبی بازار آهنآلات برای مصارف گوناگون صنعتی و ساختمانی، صادرات هم دارد. در ادامه 10 شرکت بزرگ تولید فولاد را بر اساس رتبه بندی شرکت های فولاد ایران از منابع مرتبط، میآوریم و درباره هرکدام سال تاسیس، ظرفیت تولید و نوع محصولات تولیدی را نیز شرح میدهیم تا با این کارخانجات مهم فولاد بیشتر آشنا شوید.
1. شرکت فولاد مبارکه اصفهان
شرکت فولاد مبارکه که قدمت آن به سال 1371 خورشیدی بر میگردد، یکی از غول های فولاد ایران و حتی خاورمیانه است که ظرفیت تولیدی معادل با حدود 7 میلیون تن فولاد در سال دارد. تولیدات شرکت فولاد مبارکه اصفهان به شرح زیر است:
- ورقهای گرم
- ورقهای سرد
- ورقهای گالوانیزه
- ورقهای قلعاندود
- انواع اسلب
فولاد مبارکه تکنولوژی پیشرفتهای دارد و در مسیر تولید فولاد، از استعداد، تخصص و دانش فراوان نیروی متخصص و کارآمد خود نیز بهره میبرد. اگر این سوال برایتان پیش آمده که شرکت فولاد مبارکه اصفهان صادرات هم دارد یا خیر، باید بگوییم این شرکت علاوهبر تامین نیاز مواد اولیه فولادی بیش از سه هزار کارخانه صنعتی، طی سال گذشته بیشتر از 1.4 میلیون تن محصول فولادی را به خارج از کشور صادر کرده است.

2. شرکت فولاد خوزستان
پس از فولاد مبارکه اصفهان میتوان شرکت فولاد خوزستان را به عنوان یکی از غول های فولاد ایران نام برد که در حدود 36 سال پیش، در سال 1368 تاسیس شد. ظرفیت اسمی تولید سالانه شرکت فولاد خوزستان که یکی از بزرگترین کارخانه تولید فولاد محسوب میشود، حدود 3.8 میلیون تن در سال است. محصولات تولیدی فولاد خوزستان به شرح زیر است:
- گندله
- آهن اسفنجی
- اسلب
- بیلت و بلوم

3. شرکت ذوبآهن اصفهان
شرکت ذوبآهن اصفهان قدمتی بیش از فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان دارد و در سال 1350 تاسیس شده است. خوب است بدانید ذوبآهن اصفهان به بنیانگذار صنعت فولاد ایران و نخستین تولیدکننده ریل ملی در ایران هم معروف است و ظرفیت تولیدی معادل 3.8 میلیون تن محصول فولادی در سال دارد. تولیدات این شرکت بزرگ فولاد به شرح زیر است:
- تیرآهن
- میلگرد
- ریلهای استاندارد برای حمل و نقل
- مقاطع ساختمانی و صنعتی
شرکت ذوبآهن اصفهان با تجهیزاتی مانند کورههای بلند و با استفاده از فناوریهای پیشرفته، محصولات خود را به خارج از کشور نیز صادر میکند.
4. شرکت فولاد هرمزگان جنوب
فولاد هرمزگان جنوب شرکتی فولادی و از یکی از مدرنترین واحدهای تولید فولاد در ایران است که سال 1385 تاسیس شد. لازم به ذکر است که شرکت هرمزگان جنوب از زیرمجموعههای فولاد مبارکه به شمار میرود. هرمزگان جنوب ظرفیت تولید 1.5 میلیون تن فولاد خام در سال را دارد و از قطبهای کلیدی تولید فولاد جنوب کشور است که در 13 کیلومتری غرب بندرعباس قرار دارد. این شرکت علاوهبر تامین نیازهای داخلی فولاد، در زمینه صادرات نیز فعال است. تولیدات عمده شرکت فولاد هرمزگان جنوب عبارت است از تختال یا اسلب مورد استفاده در ساختوساز و صنعت خودروسازی.
5. شرکت فولاد کاوه جنوب کیش
شرکت فولاد کاوه یک سال پس از شرکت فولاد هرمزگان جنوب و در سال 1386 راهاندازی شد و ظرفیت تولید سالانهای معادل با 1.2 میلیون تن فولاد خام دارد. این شرکت در منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس در بندرعباس قرار دارد و صادرات نیز انجام میدهد. محصولات فولادی تولید شرکت فولاد کاوه جنوب کیش عمدتا شامل موارد زیر است:
- بیلت
- میلگرد
- محصولات و مقاطع فولادی مورد استفاده در پروژههای ساختمانی، صنعت خودروسازی و نیز پتروشیمی
6. شرکت فولاد خراسان نیشابور
سال تاسیس این شرکت که از تولیدکنندگان مقاطع فولادی پرکاربرد در ساختمانسازی مانند میلگرد در کشورمان است و از غولهای فولاد ایران محسوب میشود، 1379 است. شرکت فولاد خراسان نیشابور ظرفیت تولید سالانه حدود 1.1 تا 1.4 میلیون تن فولاد را دارد و یک شرکت سهامی عام است و عمده تولیدات آن را میلگرد ساده و آجدار تشکیل میدهد. گفتنی است این شرکت صادرات هم دارد و همچنین با استفاده از تکنولوژیهای مدرن نیروی انسانی توانمند خود، بخش قابل توجهی از نیاز بازار داخلی را تامین میکند.
سایر تولیدات فولاد خراسان به شرح زیر است:
- انواع شمش
- آهن اسفنجی
- نبشی و ناودانی
- تسمه
- تیرآهن
- بریکت
شرکت فولاد خراسان نیشابور در حال اجرای واحد کنسانترهسازی و تغلیظ سنگآهن نیز هست و در این راستا به ظرفیت تولید 2.5 میلیون تن در سال در معادن سنگان رسیده و برنامهریزیها حاکی از آن است که ظرفیت نهایی طرح کنسانترهسازی به 5 میلیون تن نیز افزایش خواهد یافت.

7. شرکت فولاد آلیاژی ایران
خوب است بدانید شرکت فولاد آلیاژی ایران، تاسیسشده در سال 1378، تنها تولیدکننده فولادهای آلیاژی خاص کشورمان محسوب میشود. این شرکت امروزه با ظرفیت تولیدی معادل با 500 هزار تن فولادهای آلیاژی در سال برای مصارف گوناگون در صنعت خودروسازی، پتروشیمی، تولید ریل، صنایع پزشکی و ابزارسازی فعالیت میکند. اگر میخواهید بدانید شرکت فولاد آلیاژی ایران کجاست، باید بگوییم این شرکت سهامی عام، در شهر یزد بهرهبرداری شد. ضمنا این شرکت تنها تولیدکننده فولادهای مهندسی خاص در ایران و از شرکتهای استراتژیک کشور است.
8. شرکت گروه ملی صنعتی فولاد ایران
گروه ملی صنعتی فولاد ایران در سال 1342 در اهواز راهاندازی شد و ظرفیت تولید سالانه آن حدود 400 تا 430 هزار تن شمش فولادی و 1 میلیون و 435 هزار تن مقاطع فولادی است. از جمله محصولات فولادی تولید این شرکت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- میلگرد
- انواع نبشی
- تیرآهن
- انواع شمش
- انواع مفتول و تسمه
این شرکت تکنولوژیهای پیشرفتهای مانند کورههای قوس الکتریکی هم دارد و محصولاتی که تولید میکند، با استانداردهای بینالمللی کاملا مطابقت دارد.
9. شرکت فولاد اکسین خوزستان
قدمت این شرکت بزرگ تولید فولاد به سال 1384 بر میگردد. فولاد اکسین خوزستان عمدتا ورقهای عریض فولادی میسازد و ظرفیت تولید آن بهصورت سالانه چیزی بیش از یک میلیون تن محصولات فولادی است. محصولات تولیدی شرکت فولاد اکسین خوزستان علاوهبر ورقهای عریض برای پتروشیمی، به شرح زیر است:
- ورقهای فولادی مورد استفاده در تولید لولههای انتقال نفت و گاز و انواع مخازن
- ورقهای فولادی مخصوص کشتیسازی
- ورقهای فولادی برای پروژههای ساختمانسازی و کاربردهایی مانند ساخت پل
- تولید ورقهای API برای لولهسازی خطوط انتقال نفت و گاز
خوب است بدانید محصولات تولیدی این شرکت پیشرفته و باسابقه از استحکام کششی بالایی برخوردار است و ضمنا از آنجایی که نسبت به خوردگی از مقاومت خوبی برخودار است و قابلیت جوشپذیری نیز دارد، برای بسیاری از موارد مصرف در صنعت، گزینهای پایدار و ایدئال محسوب میشود.

10. شرکت فولاد غرب آسیا
تولیدات شرکت فولاد غرب آسیا که در سال 1383 در شهرستان دلیجان استان مرکزی تاسیس شد، روی ورقهای فولادی نورد سرد متمرکز است. این شرکت ظرفیت تولید سالانه 550 هزار تن ورق سرد را دارد و تولیدات آن در صنایع مختلف مانند خودروسازی و برق و نیز پروژههای ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرد. این شرکت تامینکننده اصلی ورق روغنی صنایع خودروسازی داخلی مانند ایرانخودرو و سایپا نیز هست.
تولیدات شرکت فولاد غرب آسیا به شرح زیر است:
- ورق روغنی
- ورق اسیدشوییشده
- ورق اسکین پاسشده
سخن پایانی محک استیل درباره بزرگترین کارخانه های فولاد ایران
فولاد ایران شرکت های تولیدی بزرگ و استانداردی دارد که اهمیتشان در توسعه صنعتی ایران، غیر قابل انکار است. این شرکتها با تولید ورقها و مقاطع فولادی مختلف و سایر محصولات ضروری برای تولیدات ساختمانی و صنعتی مانند میلگرد، نبشی، ناودانی، تیرآهن و غیره با فناوریهای خاص خود، نیاز بازار مصرف را برآورده میکند. کارخانههای معرفیشده در این مقاله، با سهم قابلتوجهی از تولید فولاد کشور، ستون فقرات توسعه صنعتی ایران را تشکیل میدهد.
سوالات متداول
- کدام کارخانه فولاد ایران بیشترین تنوع محصول را دارد؟
شرکت فولاد مبارکه اصفهان با تولیداتی مانند ورقهای گرم، سرد، تا گالوانیزه، قلعاندود و نیز انواع اسلب، متنوعترین محصولات را تولید و ارائه میکند.
- کدام کارخانه های فولاد ایران در زمینه صادرات عملکرد موفقتری نسبت به بقیه دارد؟
فولاد خوزستان که بهعنوان بزرگترین صادرکننده اسلب کشور شناخته میشود، سهم قابلتوجهی در بازارهای آسیای جنوبشرقی، اروپا و شمال آفریقا دارد. زیرساختهای مناسب بندری و نزدیکی به آبهای آزاد، در این موفقیت تاثیر چشمگیری داشته است.
- کدام کارخانه فولاد ایران در تولید ورقهای فولادی فوقعریض یا ویژه متخصص است؟
شرکت فولاد اکسین خوزستان را میتوان تنها تولیدکننده تخصصی ورقهای عریض فولادی سنگین در کشور دانست.
- کدام کارخانه فولاد ایران زنجیره کامل تولید را در اختیار دارد؟
فولاد خراسان از معدود شرکتهای تولید فولاد است که زنجیره کامل تولید را دارد و این موضوع به کاهش هزینه تولید و افزایش بهرهوری آن کمک کرده است.
- کارخانه های تولید فولاد در سمنان کدامند؟
مجتمع فولاد شاهرود با ظرفیت تولید سالانه 500 هزار تن فولاد، در سمنان واقع شده است.
- مجتمع فولاد ظفر بناب کجاست و چه تولیداتی دارد؟
این شرکت تولیدکننده فولاد در استان آذربایجان شرقی واقع شده و میلگرد و تیرآهن تولید میکند.
- عوامل موثر بر انتخاب بزرگترین کارخانه های فولاد ایران چیست؟
عوامل و فاکتورهایی مانند میزان استفاده از فناوریهای روز در تولید محصولات، سهم صادرات، دسترسی به متریال باکیفیت، میزان اشتغالزایی و بهرهمندی از نیروی انسانی متخصص و با دانش و نیز تاثیر مثبت بر توسعه اقتصادی کشور، از مهمترین عوامل انتخاب شرکت های فولادی به عنوان بزرگترین و برترین کارخانجات تولید فولاد است.
- مهمترین محصولات تولیدی شرکت فولاد خوزستان کدام است؟
انواع شمش و بیلت.





