جستجو 
روش اجرای پله با تیرآهن+ جزئیات و مراحل ساخت شمشیری پله
راهپله یکی از مهمترین اجزای ارتباطی برای تأمین دسترسی در ساختمانهای چندطبقه افراد است که علاوهبر ارتباط بین طبقات و نقش سازهای، تأثیرات بصری و زیباییشناختی نیز به فضا میبخشد. در دهههای گذشته ساخت راه پله با مصالح مختلفی مانند بتن، آجر و... قابلاجرا بوده است، اما تیرآهن به دلیل استحکام زیاد، دوام طولانی، سرعت اجرا و قیمت مناسب بسیار موردتوجه مهندسان سازه و پیمانکاران و معماران قرار گرفته است.
- از سوی دیگر اجرای شمشیری پله با تیرآهن امکان ترکیب با مواد و مصالح مختلفی مانند بتن، سنگ، چوب و شیشه را فراهم کرده و در طراحی انعطافپذیری بالایی را به مهندسان ارائه میدهد. با توجه به مطالب گفتهشده، در این مقاله به صورت جامع به معرفی روش اجرای پله با تیرآهن و نکات اجرایی لازم برای ساخت شمشیری راه پله پرداختهایم.
مراحل اجرای راه پله با تیرآهن
ابتدا باید راه پله ساختمان در موقعیت مناسب روی نقشههای سازهای طراحی شود و مواردی مانند ارتفاع، تعداد، عرض پله، محل پاگرد و یکطرفه یا چندطرفه بودن آن را در نقشه با اندازههای دقیق و استاندارد مشخص کنند.
1- انتخاب تیرآهن مناسب برای ساخت راه پله
بعد از تهیه نقشههای اجرایی و جانمایی راه پله، برای ساخت شمشیری پله باید تیرآهنی انتخاب شود که از نظر مقاومت و ضخامت کاملاً متناسب با نوع باربری و محل اجرا باشد. این تیرآهن معمولاً از پروفیلهای فولادی با وزن کم و مقاومت بالا در برابر بارهای وارده با IPE 14، 16، 18 استفاده میشود.
نکته قابلتوجه در این مرحله استفاده از قوطیهای آهنی که به پروفیل آهنی توخالی هم شناخته میشوند، است. این قوطیها در ساختمانهای مدرن مخصوصاً ویلاها و راه پله پشتبام در ساختمانهای مسکونی کاربرد فراوانی دارد و به دلیل تحمل بار بیشتر، وزن سبکتر، قیمت مقرونبهصرفه و سهولت در اجرا کاربرد وسیعتری نسبت به تیرآهن را دارد. در ساخت راه پله با قوطی آهنی، از قوطی با ضخامت 2 میلیمتر استفاده میشود که بهصورت طولی و عرضی به یکدیگر جوش میدهند تا اسکلت اصلی پله شکل بگیرد.
2- برشکاری تیرآهن
بعد از انتخاب سایز مناسب تیرآهن برای شمشیری پله، باید تیر را بر اساس ابعاد و اندازههای موردنیاز برش دهیم و آماده برای اتصال کنیم. اگر تیرآهن بهعنوان شمشیری در وسط پله قرار گیرد، باید آن را با دستگاه برش لیزر یا پلاسما برش بزنید؛ اما اگر تیرآهن شمشیری پله در دو طرف قرار گیرد، باید پلیتهای فلزی را برای اتصال پله روی آن جوش دهید.
3- جوشدادن تیر اصلی و تیرهای فرعی راه پله
برای جوشدادن تیرآهن از دستگاه جوشکاری دقیق با گاز بیاثر (گاز خنثی) استفاده میکنند. البته باید دقت داشت که جوشکاری باعث تضعیف قدرت تیرآهن در نقطه اتصالات میشود، به همین دلیل میتوان از ورقهای فولادی جهت تقویت در محلهای جوش استفاده کرد.
تیر اصلی راه پله معمولاً به شکل مورب از کف زمین تا بالاترین کد ارتفاعی دستگاه پله در هر طبقه نصب میشود. تیر اصلی شمشیری پله ازیکطرف باید روی یک صفحه به نام بیس پلیت که به کف بتنی اتصال دارد جوشکاری یا با پیچ محکم شود و از طرف دیگر تیرآهن باید به تیرچه سقف پاگرد یا طبقه بعدی متصل شود.
بعد از جایگذاری تیرهای اصلی، باید تیرهای عرضی به شمشیری راه پله اتصال پیدا کنند. تیرهای عرضی در اصل تکیهگاه یا قالبی برای کف پلهها محسوب شده و از طریق جوش یا پیچومهره به شمشیری راهپله اتصال مییابند.
شمشیری راه پله اصطلاحی است که به تیرآهن راه پله میگویند و معمولاً به شکل Z و بهصورت شیبدار ساخته میشود. شمشیری مهمترین عضو سازه پله بوده که وظیفه پشتیبانی و انتقال بار به سازه را بر عهده دارد. با توجه به موارد استفاده از راه پله با تیرآهن، انواع مختلفی شمشیری پله را میتوان در نظر گرفت.
- شمشیری پله مرکزی: در این جا یک تیرآهن در مرکز پله قرار میگیرد و کف پلهها دو طرف آن اتصال مییابند.
- شمشیری در دو طرف پله: دو تیرآهن بهعنوان شمشیری پله در دو طرف دستگاه پله ساخته شده و کف پلهها در وسط کار میشود.
- شمشیری راه پله با کفپله: زمانی که کفپله از جنس بتن کار شود، تیرآهن نقش سازهای دارد و کفپله را با بتن کار میکنند. در این حالت باید تیرآهن را بهعنوان شمشیری پله نصبکرده و سپس قالبهای پله و میلگردهای تقویت را برای ریختن بتن آماده کنیم.
4- اتصال پله به پی
در مرحله بعد از ساخت سازه اصلی راهپله، برای افزایش مقاومت و ایستایی، اتصال آن به پی یا فنداسیون ساختمان انجام میشود. این اتصال از طریق بیس پلیت یا یک ورق ضخیم فولادی که در نقطه اتصال سازه راه پله با پی جوش داده میشود، صورت میگیرد.
5- کفپوش کردن راه پله
کفپوش کردن پله بخشی از زیباسازی راه پله محسوب میشود که بسته به نوع استفاده و محل قرارگیری پله در ساختمان از جنس چوب، بتن، سنگ و ... ساخته میشود. علاوهبراین کفپوشها در عین زیبایی باید مقاومت و استحکام بالایی در برابر سایش و تحمل بار وارده را نیز داشته باشند.
پروفیلهای مورداستفاده در ساخت راه پله با تیرآهن چیست؟
در ساخت پله با تیرآهن از مقاطع متنوع پروفیلی استفاده میشود که با توجه به شکل و مقطع پروفیلها، در موارد مختلفی اجرا میشوند.
- تیرآهن شمشیری پله
- ناودانی (U شکل) برای اجرای کف پله یا تیرهای فرعی
- قوطی فولادی برای زیرسازی کفپله
- نبشی (L شکل) برای اتصال و نگهداری کفپله
- ورق فولادی (plate) بیس پلیت و کفپله فلزی
- میلگرد برای تقویت سازه پله
نکات اجرایی ساخت پله با تیرآهن
به دلیل اهمیت اجرای پله در ساختمان در این مرحله نیاز است مهندسان ساختمان و سازه، نظارت بر اجرای درست کار داشته باشند تا مراحل کار دقیق و بدون نقص اجرا شود. بخشی از مهمترین نکاتی که باید در اجرای راه پله با تیرآهن رعایت شود به شرح زیر است:
- فاصله بین دو تیرآهن شمشیری باید 90 سانتیمتر باشد.
- اتصال راه پله به پی و تقویت نقاط جوش از ضروریات اجرایی ساخت راه پله است.
- ارتفاع هر پله معمولاً 17 تا 19 سانتیمتر در نظر گرفته میشود. بسته به موارد استفاده و محل اجرای راه پله این مقادیر ممکن است تغییر کند.
- عمق کف پله حداقل 30 سانتیمتر و عرض راه پله 110 سانتیمتر.
- شیب لازم برای ساخت پله بین 30 تا 35 درجه بوده تا بهراحتی امکان حرکت روی کف پوش صورت گیرد.
- ارتفاع نرده پله بین 80 تا 110 سانتیمتر در حالت استاندارد نظر گرفته میشود.
سخن پایانی محک استیل درباره روش اجرای پله با تیرآهن
در چند دهه اخیر اجرای پله با تیرآهن یکی از روشهای سریع و پرکاربرد در ساخت راه پله شناخته شده که با توجه به استحکام بالا، سرعت عمل زیاد نسبت به بتن و انعطافپذیری در اجرا مورد توجه مهندسان و طراحان سازه نیز قرار گرفته است.
با رعایت اصول طراحی، انتخاب درست تیرآهن و پروفیلهای موردنیاز و اجرای نکات لازم در ساخت، میتوان راه پلهای مقاوم و ایمن ایجاد کرد که علاوه بر ارتباط میان طبقات ساختمان، زیبایی بصری را هم به فضا اضافه کند.
سؤالات متداول
- هزینه ساخت راه پله با تیرآهن چقدر است؟
هزینه انجام این پروژه اجرایی به عوامل متعددی مانند سایز تیرآهن، نوع کف پله، نوع جوش و اتصال شمشیری به فنداسیون و... بستگی دارد. به طور کلی، روش ساخت راه پله با تیرآهن هزینه مناسبتری نسبت به پله بتنی دارد و باید به طور روزانه براساس قیمت مصالح، هزینه نهایی محاسبه شود.
- آیا راه پله فلزی هنگام راهرفتن صدا میدهد؟
بله برای حل این مشکل معمولاً از کف پلههای عایق صدا مانند لاستیک یا چوب استفاده میشود.
- آیا پله آهنی زنگ میزند؟
بله، چون آهن به طور طبیعی جزو مصالحی است که زنگ میزند؛ اما با استفاده از رنگ ضدزنگ، رنگ اپوکسی یا گالوانیزه گرم میتوان آن را کاملاً ضدزنگ کرد.
